contact us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right.

Route Neuf
Port Salut
Haiti

+509 3199 6025

Blog ak Nouvèl

KOMINOTE LEZANGLE A APRE SIKLON MATTHEW

Yverose Milien

Plis pase 3 mwa aprè Siklòn Matye frape Lezangle, kominote a te kòmanse rekonstriksyon. Kay yo te kraze anpil epi tout kliyan Enèji Pwòp yo te afekte sou diferan pwen. Pou evalye domaj yo nan kominote a ak evalye lè kay ta dwe rebati pou nou ka konekte yo sou rezo a, nou te fè yon sondaj pòt-an-pòt nan fen 2016. Nou te ankete 84% nan kliyan nou yo pou evalye nan ki nivo yo te afekte ak ranmase enfòmasyon yo sou: eta kay yo, eleman elektrik soti nan enstalasyon anvan yo ak bezwen sou aksè enèji a aprè Matye.

Rezilta yo endike ke plis pase 85% nan kliyan yo toujou gen yon pati nan kay yo swa youn ou byen plis pase de chanm ak do-kay. Anvan tanpèt la, prèske tout kay te konstwi ak blòk siman ak wòch pou mi yo ak tòl pou twati men konbinezon ak twa materyèl sa yo montre yon fèb rezistans pou siklòn kategori 4. Yon lòt obsèvasyon: kay ki pi afekteyo kraze akoz tanpèt la oswa yo dirèkteman ekspoze a gro van ki soti nan lanmè a akòz kote yo te sitye a. Anviwon 12% nan kliyan nou yo deplase soti nan kay yo akoz siklòn Matthew. Nan  12% moun sa yo, plis pase 90% vle pou yo retounen lakay yo e anviwon  4% pap fè’l. Chans kliyan yo genyen pou retounen lakay yo sanble parèt dirèkteman gen rapò ak kapasite mèt kay la pou jwenn resous finansyèl pou li rekonstwi.

Rekonstriksyon pral yon etap esansyèl pou kliyan yo pou kapab rekonekte nan sèvis elektrisite lè li praloperasyonèl ankò nan Lezangle. Anpil moun ta renmen rebati ak beton pou yo ka pi byen prepare pou yon pwochèn siklòn, men nan reyalite, fèy tòl yo pi abòdab ak fasil pou jwenn nan zòn nan. . Se poutèt sa, pi fò (72%) ap gen pou itilize tòlkonparativman ak sèlman 14% pou beton pou rekonstriksyon.

Sondaj la tou fèt pou konnen ki domaj ki genyen ak materyèl ki te itilize pou koneksyon rezo a. Rezilta yo te bon anpil. Nan mwayèn, 69% nan materyèl yo te toujou afikse, sa vle di yo pa kraze nèt. Eleman nan pi rezistan se bwat brekè yo (85.4%) ak kontè SparkMeter yo. Nap fè tès endividyèl kounye pou konnen sa ke nou ka toujou itilize.

Popilasyon an nan Lezangle di yo "swaf kouran”. Menm si yo ka jwenn kote pou yo chaje telefòn, yo konsidere yo pa sifi e yo te idantifye’l kòm bezwen ki pi enpòtan, ak plis pase 90% moun kap mande pou sèvis sa a. Glas se yon lòt bagay ki limite nan Lezangle kounya paske sa mande pou yon frizè epi yon dèlko ak dyezèl pou fonksyone. Ekleraj se yon pwoblèm epi lanp solè distribwiye pa Enèji Pwòp  se prensipal sous ekleraj pou anpil kliyan (37%). 36.1% te itilize lanp kewozèn.

Gen anpil moun ki panse elektrisite se yon depandans: yon fwa ou gen aksè avek li, ou pa kapab viv ankò san li. Kominote Lezangle gen difikilte pou adapte yo ak sitiyasyon sa a pou yon ti tan san kouran rezo a pou yo retounen nan ekleraj inefikas ak pou peye pou yon sèvis (tankou chaje telefòn) yo te konn itilize nan pwòp kay yo. Kòm yon nòt final la, kliyan eksprime dezi yo epi yo enpasyan pou Enèji Pwòp tounen nan Lezangle. Yo te pè pou nou ta kite kominote a, men lè yo te wè ekip la tap fè sondaj la ak lè te gen yon reyinyon kominotè.

AYITI FE PATI PEYI KAP LITE KONT CHANJMAN KLIMATIK LA

Yverose Milien

Akò Paris a se premye akò  inivèsèl sou klima. Li fè swit ak negosyasyon ki te fèt nan konferans sou Klima Paris a (COP21) nan Konvansyon kad Nasyonzini sou Chanjman Klimatik. Li te apwouve pa tout 195 delegasyon, 12 desanm 2015 ak antre an vigè 4 novanm 2016.

Aprè COP 21 Paris en desanm 2015, an 2016 te gen plizyè peyi ki te siyen akò sou chanjman klimatik la pami yo te gen Ayiti. Mèkredi ki te 1 fevrye Senatè avèk Depite yo te reyini an Asanble Nasyonal  pou ratifye konvansyon sou chanjman klimatik la. Aprè vòt sa Ayiti rejwenn lis 127 pays ki te deja ratifye akò sa a.

Enèji Pwòp ap felisite tout Senatè ak Depite yo pou bèl travay yo te fè pou ratifye konvansyon sa a!

AKSE AK ENEJI SE YOUN NAN PI GWO BEZWEN AYITI

Yverose Milien

Enèji Pwòp S.A. se yon antrepriz sosyal Ayisyen, sa vle di ekip la ap pouswit bi likratif, sosyal avèk anviwonmantal. Kreye avèk eksperyans EarthSpark International ki se yon ONG ameriken ak patnè li nan kominote Lèzanglè depi 2008. An 2013 Enèji Pwòp te lanse nan vant lanp solè, recho amelyore avèk sistèm solè pou kay avèk antrepriz nan plizyè depatman an Ayiti. An 2015 Enèji Pwòp te kòmanse jere mikwo rezo solè nan Lèzanglè.

Blog sa a pral pale sou eksperyans nou pandan ak aprè Siklòn Matthew, men tou, mete aksan sou de bagay prensipal: premye ke mikwo-rezo pou gen aksè nan enèji se reyèlman difisil. Ak dezyèmman, aksè nan mikwo-rezo  ak aksè nan enèjise esansyèl nan detèminasyon lokal yo. Koulye a, sa a se yon moman vrèman enteresan pou konstwi anpil modèl nan peyi apou rezoud gwo pwoblèm ki baze sou elektrisite!

Tout bagay te ale byen pou mikwo-rezo a nan Lèzanglè. Inogire nan mwa jen 2015, rezo nou a te sèvi 450 kay ak biznis ak elektrisite 24/24. Kliyan yo te ekonomize 50-80% konpare ak sa yo te konn peye avan pou lanp kewozèn, telefòn ak ti dèlko.

Natirèlman, bagay yo pat pafè. Ayiti tap traverse yon kriz elektoral ak nou menm tou nou okipe de vòl, pami anpil lòt kesyon (nou pral ekri byento plis sou eksperyans nou yo nan pwoteksyon kont vòl). Menm pou rive nan pwen pou nou ka gen yon rezo, nou ta dwe devlope pwòp teknoloji konptaj entèlijan.

Bagay yo te vin menm plis difisil lè Matthew, yon siklòn kategori 4 te ateri Lèzanglè nan kòmansman mwa oktòb la. Nan jou sa yo anvan siklòn lan, nou te prepare rezo a mye jan nou te kapab. Nou te enfòme kominote a lavans ke nou ta dwe fèmen rezo a pou yo ka rechaje telefòn yo ak radyo, nou mete sak sab sou sit pano yo a, fèmenrezo a epi  jwenn yon espas ki an sekirite pou anplwaye nou yo.

Anplis de  prepare nou imedyatman anvan siklòn lan, nou te bati yon sistèm de kalite siperyè. Panèl nou an ki gen pano solè te klase nan lis pou yon tanpèt kategori 4. Nou te fè atansyon pou nou pa konekte kay ki nan lye ki ka frape anpil pa siklòn yo nan rezo a. Yon sektè nan vil la ke nou pa te konekte nan rezo a, Bo Lagon, yo te malerezman disparèt anvan siklòn la menm frape. Alafen, rezo a te relativman byen konpare. Konsènan sistèm jenerasyon nou an, nou pèdi sou 40% nan pano yo, men sistèm jenerasyon an ak  batri yo pa te domaje. Sistèm distribisyon, sepandan, dwe konplètman refèt. Piske pifò nan kliyan nou yo te pèdi kay yo, li pral pran kèk tan anvan nou ka rekonekte.

Li ta mèveye di jodi a ke mikwo-rezo nou an ap mache ak pi rezistan pase lòt solisyon enèji. Men, lè tout kliyan nou te pèdi kay yo, li pa tèlman fasil. Sistèm jenerasyon nou kapab an fonksyon nenpòt ki jou, men nou panse ke li pral pran anviwon6-9 mwa anvan kay yo an plas ak sistèm distribisyon rekonstwi  pou bay enèjiak kliyan nou yo.

Yon biznis nan Les Anglais ki vann glas ak chaje telefòn avèk yon pano solè.

Yon biznis nan Les Anglais ki vann glas ak chaje telefòn avèk yon pano solè.

Sepandan, tout sa montre poukisa enfrastrikti enpòtan. Kòm te gen yon soulajman, nou te wè ki jan mank de enfrastrikti ak planifikasyon - wout pòv ak mank de pwodwi alimantè ki estoke pou site ke sa selman, te fè tann moun ki nan bezwen pi difisil. Pou soti nan difikilte nan povrete sistemik la, enfrastrikti ki si kritik. Elèktrifikasyon entegre se yon pati nan yon vizyon pi laj nan "detèminasyon ekonomik ak anviwònmantal entegre" ki  lye ak lòt sektè tankou wout ak transpò, kominikasyon ak materyèl ak pratik konstriksyon.

Nou dwe admèt ke solisyon menm plis desantralize ke rezo nou an - tankou lanp solè ak ti delko - pi byen satisfè bezwen debaz yo aprè Matthew. Paske moun yo bezwen sèvis enèji, pa sèlman aksè nan enèji. Nou dwe bati enfrastrikti dirab a long tèm, ki gen ladan sèvis enèji dirab ki ka debloke potansyèl ekonomikyonivo pouvwa pi elve, se konsa ke nou pa reponn toujou nan bezwen debaz yo nan peyi devlope yo.

Enèji Pwòp ap travay pou mete an fonksyonmikwo-rezo aalimante kay yo ak biznis yo tanzantan ke kominote a ap rekonstwi. Li pa fasil e gen anpil risk, men travay nou gen anpil potansyèl pa sèlman pou rezoud aksè nan enèji an Ayiti, men tou pou amelyore sekirite ekonomik ak kalite vi nan zòn nou sèvi yo.

KONFERANS KLIMA COP22, PALE PA SIFI, FòK NOU AJI!

Yverose Milien

Lendi ki te 7 novanm lan twa jou aprè akò Paris Klima te antre an vigè te ouvri a Marrakech, Maroc 22èm konferans Nations Unis sou chanjman klimatik. Yon ane aprè akò Paris kote gen anpil pwen pou diskite.

Chanjman klimatik, se kisa?

Chanjman klimatik se yon chanjman rapid ak san presedan alontèm sou sistèèm klima tè a. Sa yo mezire pa chanjman ki fèt nan tanperati a, presipitasyon van, plis varasyon ak pi souvan evènman ekstrèm yo. Gen anpil koz ki montre ke chanjman klimamtik la pa bon pou planèt la sou pwen tankou: Agrikilti, sante ak ekonomi. Pandan ke CO2 se esansyèl pou kwasans plant, tout agrikilti depann tou sou rezèv dlo ki stab, ak chanjman nan klima ka gen chans li rive deranje resous sa yo nan inondasyon oswa sechrès. Sezon ivè ki pi cho kapab koze mwens lanmò, sitou pami moun ki frajil tankou granmoun aje. Li se lajman aksepte ke yon klima pi cho ap ankouraje migrasyon ensèk ki pote maladi tankou moustik.

Kisa yon COP ye?

COP22 se 22èm konferans pati yo (nan lang anglè “Conference of the Parties”, COP) convention cadre des Nations unies sur les changements climatiques (CCNUCC, ou UNFCCC en anglè). Akò inivèsèl sa a, ki bay yon kad global pou negosyasyon sou klima, rekonèt egzistans chanjman klimatik orijin imèn ak bay peyi endistriyalize yo yon prima responsablite pou lite kont fenomèn sa.

A kisa COP22 a pral sèvi? Poukisa reyini ankò si tout bagay te deside depi COP21? 

Kounya, aksyon! Objektif se limite rechofman klima anba 2 degre. Pou kounya nou lwen nou nan yon nivo degre ki trè elve selon ekspè nan domèn nan.

Ki strateji peyi yo pou limite rechofman sou planèt la? Kiyès ki pral kontwole. Respekte angajman sa yo? Tout sa yo dwe tranche. Pral gen pou defini règ pou ane kap vini yo, asire ke leta yo prè pou devlope enèji renouvlab, lite kont polisyon machin yo, devlope renovasyon batiman yo.

“Konferans sou chanjman klimatik ONU a Marrakech se pwochen etap pou gouvènman kap chèche konkretize akò Paris sou chanjman klimatik ki te adopte lane dènye. Byen ke Akò Paris a te founi anpil direktiv ki klè avèk yon destinasyon final nan sa ki konsène yon aktiv desisiv sou chanjman klimatik, anpil detay pou avanse pi devan antan ke kominote mondyal inik nan direksyon parèy dwe regle ankò” eksplike sekretè ekzekitiv CCNUCC, Patricia Espinosa avan konferans lan te kòmanse.

Kòman nou menm ka aji pou redwi chanjman klimatik?

Nan konba kont chanjman klimatik la, chanjman estriktirèl nan pwodiksyon ak konsomasyon yo nesesè pou redwi emisyongaz a efè sè: tankou redwi itilizasyon enèji fosil yo, redwi nan konsaomasyon enèji yo, redwi konsomasyon dlo, ogmante pwodiksyon enèji avèk enèji renouvlab, devlope transpò ki pwop, resiklaj, enèji renouvlab, pa gaspiye kouran (pa kite limye yo limen si w pa nan kay la), asire nou pale ak senatè ak depite yo pou yo asire Ayiti respekte Akò Paris, achte anpoul LED. 

 

 

MIKWO-REZO EKO PWOP: YON LOT NIVO ENEJI

Yverose Milien

Nan mwa jen 2015, Enèji Pwòp te pran chaj de jesyon ak operasyon de Mikwo-rezo EKo Pwòp la nan Lezanglè. Rezo sa te lanse an novamn 2012 ak selman 14 kliyan ki te kreye pa òganizasyon EarthSpark International. Aprè rezo a te elaji jiska 54 kliyan nan fen ane 2013, EarthSpark te lanse yon rezo pi gran pou sèvi 430 fwaye nan santre vil la ak enèji solè le 26 avril 2015. Nouvo rezo sa fonksyone abaz yon sistèm jenerasyon de pouvwa ibrid devlope pa  ZeroBase Energy LLC. Li gen ladan 93 kW pou pano solè, 400 kWh pou kapasite batri ak yon ti dèlko dizèl pou sipote lè pa gen solèy. Avèk kontè entelijan yo, devlope pa SparkMeter, Inc. moun ka fè pre-peman epi Enèji Pwòp ka kontwole rezo a pi efikas.  

 

MIKwO-REZO: KISA LI YE?  

Atravè tout mond lan, gen plizyè definisyon de mikwo-rezo. Lè nou di mikwo-rezo, se yon sistèm elektrisite ak jenerasyon (kouran), poto, kab ak kontè yo pou founi elektrisite pou kay yo ak biznis yo. Se tankou yon gwo rezo kòm EDH epi li posib pou yon mikwo-rezo ka vin konekte ak yon santral. Mikrorezo ka gen kelke kay konekte sou rezo a jiska mil kay. Jan yo pwodwi pouvwa (kouran) ka difere tou. Mikwo-rezo EKo Pwòp la sèvi ak pano solè kòm sous prensipal. Li gen batri tou. Enèji solè la chaje batri yo lajounen pou moun ka sèvi ak kouran lannwit san limen delko ki bay bri e ki pa vrèman pwòp. Men, si solè la pa sufizan akoz lapli ou move tan, kliyan yo pap soufri ak blakawout paske gen yon ti dèlko pou chaje batri yo. Men gen lòt rezo tankou, ewolyèn pou van oubyen idro elektrik pou dlo nan lòt peyi kap sèvi ak delko.

Jiska prezan, nou gen 440 kay ak biznis ki konekte sou Mikw-orezo EKo Pwòp la kap jwenn kouran 24/24. Eleman esansyèl nan Mikwo-rezo EKo Pwòp la se:

Pre-peman- Menm jan ke pifò Ayisyen yo peye pou kat pou telefòn yo, kliyan EKo Pwòp yo peye pou kouran nan achte kredi plop plop nan men yon vandè enèji. Lè kredi plop plop yo fini, kouran tonbe epi kliyan oblije al achte plop plop ankò.

Efikas-  Mikwo-rezo pa gen kouran san limit. Pou rezo a ka sèvi plis moun, Enèji Pwòp gen plizye nivo sèvis. Nivo pi piti a gen yon limit de 30 wat. Ak 30 wat, kliyan yo ka klere kay yo epi chaje telefòn ak petèt yon ti radyo oubyen ti DVD. Lòt nivo yo, ki pi gwo ka sèvi pou gwo biznis yo. Enstalasyon bazik nan chak kay se 2 priz limyè ak yon priz kouran, men kliyan gen dwa peye pou plis priz.

EarthSpark ak Enèji Pwòp ankouraje kliyan yo pou sèvi ak aparèy ki efikas ki pa boule anpil kouran, tankou anpoul LED. Menm si aparèy yo pi chè, yo pa sèvi ak anpil kouran epi kliyan yo pa bezwen achte anpil plop plop. Si kliyan yo gen kesyon konsènan aparèy sa yo, gen sèvis kliyan Enèji Pwòp ki ka eksplike tout sa, ak sa kap mache pi bon pou yo.

TARIF YO KI KOLABORATIF

Pou rezo a ka dirab e dire lontan pou kominote a, fòk rezo touche revni pou peye pou depans ak operasyon an. Nan Mikwo-rezo EKo Pwòp, gen tarif pou asire nou pou chak nivo kliyan. Gen nivo kliyan ki achte anpil kouran, nou ka di se tankou yo achte an gwo. Konsa, moun sa yo jwenn yon pri pi ba. Pou moun ki pa sèvi ak anpil kouran e pa achte anpil, tarif yo pi wo, paske toujou gen kou pou nou peye pou jan nou pwodwi kouran ak kab yo. Men, menm si moun ki pa sèvi avèk anpil kouran peye plis, yo toujou peye mwens ke yo te peye nan achte gaz blan pou mete nan lanp yo. Men an reyalite, moun sa yo ekonomize 80% sou sa yo te peye avan rezo a te vini!

Epitou, paske se yon mikwo-rezo solè, nou konnen ke pandan lajounen gen plis solè e plis enèji solè. Men, leswa gen mwens enèji paske batri yo gen yon limit de kapasite, epitou lè nou limen dèlko nou bezwen achte dizèl. Pou sa, tarif yo pandan lajounen pi ba ke tarif yo lannwit sou Mikwo-rezo EKo Pwòp. Sa ka ankouraje moun pou sèvi ak aparèy yo lajounen pandan tarif yo pi ba.

Konsa, Mikwo-rezo EKo Pwòp la mache pou tout moun ansamn!

TEKNOLOJI SPARKMETER SE ENTEGRAL POU ELEKTRIFIKASYON

Yverose Milien

Youn nan teknoloji ki pi enpòtan nan mikro-rezo Enèji Pwòp se SparkMeter. SparkMeter se yon konpayi ameriken ki te devlope kontè entèlijan fèt espesyalman pou peyi ki pa gen aksè enèji.

Kisa SparkMeter ye?

SparkMeter te kreye pou ke konpayi tankou Enèji Pwòp yo ka bay plis moun posib yon aksè elektrisite ki nòmal. Kontè SparkMeter yo bay operatè mikwo rezo yo fleksibilite pou peman ak kòman yo ka jere kapasite elektrisite rezo yo. Konsa, yo ka chwazi montan tarif ak nivo sèvis pesonalize kap reponn a demand yo. Nivo sèvis ak tarif yo ka baze sou pre oswa pòs-peye pou konsomasyon enèji, konsomasyon nan èdtan, oswa avèk yon frè fiks chak mwa. Epitou, operatè yo kapab kreye kont "kredi" pou kliyan yo ka peye ou plizyè bagay: tankou frè koneksyon, aparèy elektrik, oubyen lòt bagay soti nan tarif ou kredi yo. Pa egzanp, si yon kliyan achte yon TV konsa, chak fwa yo achte kredi elektrisite, 50% ka peye pou TV a, epi 50% ka rive nan kredi elektrisite a. Sa nou rele “finansman sou fakti a”. Sistèm SparkMeter konpoze de kat konpozan matryèl, yon entèfas operatè an nwaj, ak yon sistèm pre-peman ki baze sou lajan kach oswa lajan mobil.

Modèl itilizasyon SparkMeter an Ayiti ak Enèji Pwòp

Modèl Kontè entèlijan SparkMeter

Modèl Kontè entèlijan SparkMeter

SparkMeter pèmèt EarthSpark avèk Enèji Pwòp kenbe operasyon an ak yon pri ki ba pandan yap asire bon fonksyonman rezo a. Chak kliyan genyen yon kontè entèlijan SparkMeter pou kouran pase.

Kliyan ka achte kredi elektrisite « Plop plop » nan men vandè elektrisite lokal yo. Li fonksyone preske menm jan avèk Pappadap Digicel la, kòm yon sistèm acha prepeye. Kliyan yo achte kredi a epi kontè SparkMeter kredite li pou montan kredi elektrisite yo achte a. Pa gen minimòm plop plop. Konsa, kliyan yo peye pou sak abordab pou yo. Avèk menm kalite koneksyon, diferan kliyan ka gen diferan aksè nan nivo elektrisite:

Limyè: 30W (ka limen jiska de anpoul ak gen potansyèl pou chaje yon telefòn selilè ak/oswa radyo)

TV: 120W

Frizè: 360 W

Gwo bagay: 600W

Gwo antrepriz yo gen opòtinite pou yo gen aksè avèk plis enèji. Tout konsomatè gen aksè pou yon nivo sèvis ki ka omwens klere kay yo pou yo pa bezwen lanp a gaz. Pou tout nivo yo, si yon konsomatè ap eseye itilize yon aparèy ki depase nivo chaj, ekipman elektrik yo pral rete travay pou yon ti tan epi lap etenn jiskaske chaj la redwi ak nivo apwopriye. Limit chaj sa vle di fòk gen aksè elektrisite pou tout moun e pou pa gen okenn pann kouran sou rezo a akoz de surkonsomasyon.

SparkMeter atravè mond lan

Yo founi yo ak yon pri ki ba pou konpayi yo ka fè aksè a elektrisite posib pou kote ki difisil pou rive ak ki pa gen akse enèji stab ou dirab. Solisyon kontè ak lojisyèl SparkMeter a pèmèt yon siveyans adistans ak kontwòl nan sèvis elektrik, yon bès nan pèt ki pa teknik (tankou volè). SparkMeter konte pami kliyan nan pi gwo antrepriz mondyal ki soti nan 7 peyi atravè mond lan. Se sa yon bèl egzanp de yon solisyon fèt pou Ayiti, men ki bay yon solisyon aplikab pa selman nan Ayiti, men pou anpil moun nan mond lan. Nou vrèman fyè e kontan paske ak kontè intelijan pa nou yo, Enèji Pwòp kapab bay bon sèvis 24/24 nan Lezanglè pou 1 ane deja!

GAGNANTS DE LA PREMIERE EDITION DE LA COMPETITION "HAITI HACKFEST"

Yverose Milien

La première Édition de la compétition « Haïti HackFest », organisé par le groupe Echo Haïti, s'est tenue à Port-au-Prince du vendredi 20 au dimanche 22 mai 2016 à l’hôtel Marriott. Cet événement visait à créer en 48 heures, une plate-forme informatique permettant de fournir des solutions à des problèmes cruciaux et récurrents qui affligent la croissance d'Haïti, dans les secteurs de l’énergie, de la santé et de l’éducation... En Savoir plus

RANKONTRE AVEK YOUN NAN BON KLIYAN NOU: ANTONICA MAURICE

Yverose Milien

Nou byen kontan pou nou ka prezante Acholo Maurice, yon figi ou pa kapab rate nan Lèzanglè. Menm si konpòtman li ak bèl souri li fè li selèb, yo plis rekonèt li pou krèm glase avèk spageti. Li fèt kenz (15) septam 1964 nan Tiburon, Acholo, ki ofisyèlman rele Antonica Maurice, te abite nan Lèzanglè, vil kote manman li te fèt, depi 50 lane. Li te kòmanse biznis krèm la depi 8 mwa de sa, anviwon 4 mwa aprè inogirasyon mikwo-rezo Lèzanglè. Krèm sa a konsome plis pa elev yo, ke yo trouve se yon kolasyon ideyal pou rafrechi yo.

Biznis sa, Acholo pat kapab fè li san elektrisite a. Anfèt, li te achte tou ekipman elektrik ki nesesè jis aprè li te vin yon kliyan Enèji Pwòp. Chak maten, pandan peryòd lekòl, li reveye bonè pou anbale krèm yo avan ke li sòti. Lavèy, nan lè katrè laprèmidi, li kòmanse prepare krèm yo avèk anpil prekosyon avèk yon resèt ke yon lot vandè krèm te transmèt li. Pou swiv pwosesis sa, li bezwen blenndè pou li melanje spageti bouyi avèk lòt engredyan yo. Apa blenndè, frizè se yon lòt ekipman ki enpòtan anpil pou preparasyon yo reyisit.  Se avèk lèd sè li, ki gen sèvis kouran ase fò pou fonksyone yon frizè ke Acholo kapab friz melanj la pou omwen katòzè jiskaske li satisfè avèk kalite pwodwi a. Chak jou li kapab fè jiska 100 krèm lè gen lekòl e se avan klas a 8è ki li vann sa nan ti sachè plastik yo. Li gen twa kliyan regilye ki achte an gwo nan men li epi ale vann nan tout vil la, e yap repete yon fraz ke tout moun Lèzanglè konnen: “Krèm! Krèm!”

Preparasyon avèk lavant krèm spageti se yon pati enpotan nan lavi Acholo. Se sous revni ki ede li rete yon fanm endepandant e ede li avèk depans nan kay. Mari li, Anfrane, avèg depwi kelke ane e sa anpeche li jwenn yon travay. Men sa pa anpeche li ede Acholo kan mèm pou vann bonbon ak sirèt nan yon bak anbwa sou galri a. Biznis sa se yon sous kòb adisyonèl kan pa gen lekòl e lè krèm pa vann byen.    

Sa Acholo swete kounye a se pou ogmante nivo sèvis kouran li. Konsa, li pa bezwen depan sou sevis kouran sè li ki rete lot kote men ki vini Lèzanglè de tanzantan. Mwen goute krèm Acholo e mwen kapab di ke li bon anpil! Pou moun ki pa kapab vini Lèzanglè pou goute li, Acholo ap ba ou resèt krèm spageti a pou ou eseye lakay ou!

Men resèt pou krèm spageti Acholo:                 

Engredyan:                                                        

2 pake spageti                                  

8 ti bwat lèt Bongu                         

Kanèl                                                    

Sik selon gou                                     

Awòm                                                  

Koloran (si ou vle)                           

Pwosedi                                                                              

1.       Bouyi dlo. Ajoute spageti ak kanèl.         

2.       Kan spageti fini bouyi, kite li refwadi.     

3.       Kan li refwadi, blennde spageti.               

4.       Ajoute lèt ak sik selon gou avèk enpe awòm.

5.       Ajoute koloran si ou vle.                                                

6.       Mete lan ti sachè plastik e friz tout lannwit.  

7.       Kan krèm la solidifye, manje e apresye.   

KREYASYON KOMITE ENEJETIK LEZANGLE

Yverose Milien

Nou te kreye "Komite Enèjetik Les Anglais" la le 26 avril 2016. Misyon li se: ede Enèji Pwòp bay sèvis kouran ki fyab ak abòdab nan kominote a e pou òganize aktivite ak apwi politik ki deja egziste e pou kreye nouvo politik. Lide kreyasyon komite sa, se pou gen yon mwayen pou manb kominote yo kapab patisipe nan planifikasyon et jesyon enèji atravè konsèy e pou transfè enfòmasyon ak opinyon piblik la a Enèji Pwòp. 

Kòm Enèji Pwòp se yon antrepriz sosyal, li dwe konnen sa kominote a bezwen e reponn a sa ki enpòtan yo. Komite a, ki gen yon wòl konsiltatif,  gen 10 manb, envite pa Enèji Pwòp e chwazi an fonksyon de plizyè kritè pou ke li kapab reprezante kominote a byen. Pa egzanp, kandida yo te chwazi nan divès sektè tankou edikasyon, agrikilti, biznis, lajistis ak reprezantan jenès ak fanm yo. Yon reprezantan meri yo te swete egalman fè pati komite a men sa pat rive posib lè nou te fè seleksyon manb yo, nou panse ke byento sa pral reyalize. Kòm majorite komite, Komite Enèjetik la dispoze yon komite ekzekitif avèk yon prezidan, vis-prezidan ak sekretè ki te eli a travè yon vòt sekrè avèk tou manb Komite a.

Pou premye manda, manb komite a te chwazi pa Enèji Pwòp. Men pou lòt lane yo, se kominote a ki pral deside. Yon manb Komite a kapab gen youn ou de zan manda. Sa vle di ke nan yon ane, manda 5 manb komite a ap fini, e pral gen 5 syèj vakan. Lòt 5 manb komite a pral gen yon ane adisyonèl sou komite a, kòm yo gen yon manda de zan. Pou ke yo kapab ranpli plas vid yo, yon ti eleksyon pral òganize kote tout manb kominote a kapab poze kòm kandida, mèm 5 manb ki fèk fini manda yo. Kandida ki gen plis vot yo pral eli antan ke nouvo manb komite a

Mwens ke yon mwa aprè kreyasyon Komite Enèjetik la, nou te wè manb yo ki te pale pandan yon reyinyon kominotè nan Lèzanglè. Deja, manb yo te kòmanse ede kominote a konprann operasyon Enèji Pwòp pa reponn kelke kesyon ke kominote a te genyen jou reyinyon an. Pou fasilite kominikasyon avèk kominote a, manb Komite a te aksepte pou pataje kowòdone yo, ki nou te afiche sou pòt Magazen Enèji Pwòp.  

Dinamik Komite a mentni a travè yon reyinyon mansyèl (ou pli souvan, si nesesè) kote manb yo an kominikasyon dirèk avèk reprezantan Enèji Pwòp yo pou pataje ide yo konsènan nenpòt ki sijè ki enpòtan ou pou transmèt mesaj pou kominote a.  Yon fè etonan sou sijè avèk Komite a, se aspè byenveyan e li depan sou devouman manb yo, ke nou te apresye a travè èd ke yo ban nou pou preparasyon ekspozisyon meri yo.

Sèvis elektrisite nan Lèzanglè gen yon avansman avèk kreyasyon Komite Enèjetik la. Non selman Enèji Pwòp santi li pi pwòch kliyan yo e kapab amonize pi byen operasyon yo avèk bezwen kominote a, men kominote a tou santi ke li gen yon reprezantan pou transmèt doleyans, sijesyon avek kesyon yo. Tou sa, se komansman nouvo chapit nan istwa aksè enèji pou ti komin sa a an Ayiti.  

COP21 AK KONBA KONT CHANJMAN KLIMATIK

Yverose Milien

Kisa COP21 an vle di?

CO ki pou Conference P ki pou Pati yo se 21yèm konferans pou pati yo, yo rele li tou klima Paris 2015.  Tout sa te kòmanse an 1992 avèk «Convention-cadre des Nations Unies sur les changements climatiques» (CCNUCC) yon fason pou yo jwenn yon mwayen pou yo redwi enpak sou chanjman klimatik la. Sa vle di ke peyi yo rasanble chak ane pou peyi ki vle aji pou limite rechofman klimatik la. Ane sa, yap rasanble nan Paris Lafrans 30 novanm-11 desanm.

Travay yo se cheche yon akò entènasyonal anbisye ak juridik obligatwa sou pwoblèm klimatik anpil peyi ap konfronte a travè mond lan. Pwoblèm lan se jwenn yon akò mondyal ki enplike tout peyi nan rediksyon sou emisyon gaz yo nan efè tèmik lan.  Emisyon gaz se lakoz rechofman klimatik nan mond lan. Machin yo, santral elektrik yo, avyon yo ak menm tèt gridap yo ka emete gaz C02. Nan COP21 se pou eseye tante kenbe rechofman klimatik la sou yon ba degre selsius a 2◦C jiske an 2100 pou limite enpak ak deregleman klimatik yo ak pemèt mond lan adapte. Poukisa 2◦C ? Paske selon syantifik yo li posib a patietap sa pou antisipe konsekans sou chanjman klimatik la. Konsekans sa yo gen rapò ak migrasyon popilasyon, dezas natirèl, pèt nan divèsite biyolojik, ak elatriye.

Chanjman Klimatik ak Peyi Dayiti

Ayiti se yon peyi ki trè vilnerab nan zafè deregleman klimatik. Selon journal Le Monde Ayiti se youn nan peyiki klase pou pou vilnerabilite nan zafè chanjman klimatik[1]. Vilnerabilite klimatik ka lakoz yon gwo enpak sou anviwonman. Malgre Ayiti se youn nan pi feb emetè gaz  C02 nan efè temik lan, Contribution Prévue Déterminée au Niveau national (CPDN) prevwa yon rabè 5% (enkondisyonel) san kondisyon a 31% (26% kondisyonèl) soumiz a sèten kondisyon nan emisyon li yo a pati 2030.

Klima ak Povrete

Se popilasyon ki pi pòv la ki mwens responsab chanjman klimatik la men ki pi touche pa konsekans yo. Konsekans sou dwa moun ka : sante, sekirite alimantè, lojman, jistis sosyal. Avèk chanjman klimatik la sa ka lakoz anpil sechrès mank de prodiksyon ki ka koze gwo enpak sou povrete. Gen plis pase 795 milyon moun ki ap soufri grangou nan mond lan e sa ka ogmante avek chanjman klimatik a. Nan ka Ayiti, kote plis pase mwatye popilasyon an ap soufri de malnitrisyon kwonik,  se pa konplètman remèt ak efè terib tranbleman tè 2010 la. Rapò a fè remake ke peyi a te adopte yon pwogram nasyonal pou ogmante resous yo yon mwayen pou amelyore pwodiktivite agrikòl pou fasilite aksè ak kiltivatè yo. Avèk COP21 nou pral patisipe nan pwojè entènasyonal ki pral ede nou remedye pwoblèm ki genyen sou echèl mondyal.

Bon Nouvel

Enèji renouvlab (solè, ewolyèn pou van, idro elektrik pou dlo) jwe yon gwo enpak pou limite chanjman klimatik paske yo pa pwodwi CO2. Anpil pati nan emisyon CO2 lye ak prodiksyon, distribisyon, konsomasyon enèji non renouvlab. Anviwon 60% gaz nan efè tèmik lan konstitiye pa  CO2 pa konbisyon gaz pou pwodwi elektrisite, transpò, chofaj. Avèk enèji renouvlab ki se yon sous ki trè pèfòman sou plan enèjetik, e ki pi abòdab sa ka ede nou redwi enpak ki genyen sou chanjman klimatik la.

Konferans pati ki konstitiye pa tout eta yo reyini chak ane pou peryòd pou konferans mondyal kote chak peyi ki patisipe pral pran desizyon pou respekte objektif yo sou konba kont chanjman klimatik la. Ak COP21 mond lan gen yon vre chans pou tout moun ka travay ansamn pou evite sa ka yon gwo katastròf pou tout moun si nou pa ka diminye emisyon yo ak evite chanjman klimatik.  

Sou plis enfomasyon sou sa kap pase pandan COP21 la, vizite www.cop21paris.org/fr oubyen http://newsroom.unfccc.int/fr.

[1] http://www.lemonde.fr/planete/article/2013/10/30/quels-sont-les-pays-les-plus-vulnerables-au-changement-climatique_3505094_3244.html 

PWOCHEN ETAP AKADEMI ENEJI POU DEVLOPMAN ENEJI SOLE AN AYITI

Yverose Milien

Nan mwa out 2015, Enèji Pwòp te lanse “Akademi Enèji” an patenerya ak Energy and Security Group e EarthSpark International. Akademi Enèji gen pou misyon kolekte ak òganize enfòmasyon ak done yo pou nou tout travay ansanm pou elaji aksè enèji nan Ayiti.

Aprè yon semèn fòmasyon entansif, manm ekip Akademi Enèji yo tèmine avèk fòmasyon ! Ekipe avèk anpil zoutiy ki pral ede yo konplete sondaj a travè 100 vil nan Ayiti, ekip sa ak tout moun ki angaje nan etid sa yo se anbasadè pwojè ki gen kapasite pou chanje vizyon nou sou pwochen enèji renouvlab nan Ayiti.

Nan semèn kap vini, anketè yo pral familyarize avèk teren, popilasyon ak kilti Ayisyèn nan pou kolekte tout done ki bon ki pral ede nou mye detèmine potansyèl sou devlopman enèji solè atravè peyi a.

Anplis, done sondaj sa a pral sèvi nou pou planifye pwochen katreven mikro rezo yo ke nou pran angajman pou konstwi nan peyi a.

Gen anviwon 70-75 pousan nan popilasyon an ki pa gen aksè a elektrisite nan Ayiti, nou vle asire ke objektif prensipal la se toujou bay opòtinite a moun sa yo pou yo gen aksè  nan yon resous san limit ak abondan.

Se konsa, nou vle pran opòtinite akeyi ekip Akademi Enèji a. Nou trè kontan genyen anketè sa yo si pasyone ak entelijan ki fè pati ekip nou an. En savoir plus

Travay EarthSpark ak Enèji Pwòp nan domèn enèji renouvlab an Ayiti

Yverose Milien

1 jen 2015 EarthSpark International ki se yon òganizasyon non likratif ak Enèji Pwòp ki se yon antrepriz sosyal Ayisyen kreye pa EarthSpark International te inogire premye mikro rezo Eko Pwòp (Elektrisite Kominòtè Pwòp) nan Lezanglè. Mikro rezo sa a founi yon enèji ki pwòp e ki fyab bay 430 kay ak kòmèsan nan vil Lezanglè. Pou alimante popilasyon an, EarthSpark avèk sipò patnè li yo enstale yon sistèm ibrid otomatize ki gen ladan yon kantite pano solè de 93KW ak 400KWh pou kapasite batri ak yon jeneratris.

Avèk 75% popilasyon Ayisyen ki toujou pa gen aksè a elektrisite ki oblije ap itilize sous enèji tradisyonèl yo ki koze anpil danje sou sante, mikro rezo sa pral ede popilasyon Lèzanglè ak anpil antrepriz rete an fonksyon e ki pral ede kominote a sou plan ekonomik.

EarthSpark pral itilize pwojè Lezangle kòm modèl pou enstalasyon nouvo mikro rezo an Ayiti. Le 21 me 2015, nan La salle de l'Assemblée générale des Nations Unies pandan Fowòm SE4All, EarthSpark ak Enèji Pwòp SA te anonse yon angajman pou konstwi 80 mikro rezo an Ayiti nan fen 2020.

Depi lè sa nap travay sou lansman pou plizyè pwojè parèy ak chèche lot vil.  Energy and Security Group (ESG) yon antrepriz ameriken ki travay pou amelyore kalite vi moun sou plan enèjetik an kolaborasyon avèk Enèji Pwòp S A ak EarthSpark International pral dirije yon etid mache pou 80 vil an Ayiti, nan kad devlopman mikro rezo.

BATAY ENEJI PWOP AK SOLAR SISTER KONT LAMIZE ENEJI

Yverose Milien

Se pa sèlman Enèji Pwòp kap travay kòm antrepriz sosyal pou ede moun jwenn aksè ak limyè ki pi pwòp ak efikas. Solar Sister se yon òganizasyon kap ede peyi Afrik yo jwenn yon mwayen pou konbat lamizè enèji. Oganizasyon sa gen an jeneral menm sektè aktivite ak Enèji Pwòp tankou vann pwodwi solè pwòp efikas e ki san danje tankou lanp, sistèm konplè avek recho amelyore. Enèji Pwòp ak Solar Sister pa sèlman vann pwodwi, yo fòme moun yo sou kesyon enèji renouvlab ak kijan yo kapab diminye risk ki genyen sou anviwonman. Rèv de oganizasyon sa yo se travay pou ede moun ki nan zòn rekile swa an Afrik  pou “Solar Sister” ou an Ayiti pou “Enèji Pwòp” gen aksè a enèji ki pwòp ak fè plis ekonomi  sou kewozèn, bouji ak chabon.

385827_10151449646262871_444790290_n.jpg

Solar Sister travay avèk yon rezo fanm pou ede l vann pwodwi ak fè maketing, rezon ki fè oganizasyon sa travay avèk fanm paske lè’w envesti nan yon fanm ou envesti nan lavni. Pou Solar Sister gen 1.6 milya moun sou planèt la ki pa gen aksè ak elektrisite majorite nan moun sa yo se fanm ak ti fi, moun sa yo oblije itilize kewozèn ak bouji pou ekleraj, chabon avèk bwa kom mwayen pou yo fè manje.

Etap ki pi enpòtan pou mete fen a povrete pou Solar Sister se kreye mwayen pou travay, gen yon revni. Solar Sister ap travay nan twa peyi an Afrik, li gen plis pase mil moun kom revandè e anviwon sankatreven mil moun ki benefisye de limyè solè yo ap ofri yo. 

Aksè a enèji ki pwòp pou Solar Sister avèk Enèji Pwòp se amelyore edikasyon, amelyore sante ak sekirite epi bay anpil moun opotinite pou kreye pwòp biznis yo gen yon mwayen ekonomik.

Etap ki pi enpòtan pou mete fen a povrete pou Solar Sister se kreye mwayen pou travay, gen yon revni. Solar Sister ap travay nan twa peyi an Afrik, li gen plis pase mil moun kom revandè e anviwon sankatreven mil moun ki benefisye de limyè solè yo ap ofri yo. 

Aksè a enèji ki pwòp pou Solar Sister avèk Enèji Pwòp se amelyore edikasyon, amelyore sante ak sekirite epi bay anpil moun opotinite pou kreye pwòp biznis yo gen yon mwayen ekonomik. Pou konnen plis enfomasyon sou Solar Sister, vizite sit yo isi.